Wągrowiec, mimo że stosunkowo niewielki, przysporzył w trakcie ponad sześciu wieków swojej historii kulturze polskiej wiele wartości. Do najwybitniejszych twórców związanych z miastem nad Wełną i Nielbą zaliczamy:

• księdza Jakuba Wujka (1541-1597) - jezuitę, wybitnego kaznodzieję (autora pierwszego zbioru kazań katolickich: Postilla catholica), pedagoga, polemistę i tłumacza. Zasłynął dokonaniem jednego z pierwszych i uznawanego za najlepszy w historii, używanego do dzisiaj przekładu Pisma Świętego;
• Adama z Wągrowca - żyjącego w XVII wieku cystersa, organistę w kościołach w Wągrowcu i Lądzie, znakomitego kompozytora muzyki organowej, którego dzieła odkryto przypadkowo w 1991 roku w Bibliotece Narodowej w Wilnie;
• Stanisława Przybyszewskiego (1869-1927) - znakomitego pisarza, który choć urodził się na Kujawach, to jednak młodość swą spędził (uczył się w miejscowym gimnazjum) w naszym mieście. Tu również powstały jego pierwsze utwory.

Mając takich przodków trudno się dziwić, że Wągrowiec jest dziś bardzo prężnym ośrodkiem kulturalnym. Jest znany w kraju szczególnie za sprawą szeregu imprez o zasięgu ogólnopolskim i międzynarodowym. Są one realizowane przez Miejski Dom Kultury, Muzeum Regionalne, Miejską Bibliotekę Publiczną i wiele organizacji społecznych, w tym m.in. Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Pałuckiej oraz Polski Związek Emerytów, Rencistów i Inwalidów.

Najbardziej znanym wągrowieckim przedsięwzięciem jest dwumiesięczny wakacyjny cykl imprez kulturalno-rekreacyjno-sportowych "Lato na Pałukach", obchodzący w 2008 roku czterdzieste urodziny. Na sobotnio-niedzielne imprezy przybywają tradycyjnie i mieszkańcy, i goszczący tu wczasowicze. Program jest szalenie urozmaicony: skierowane do młodzieży Festiwal AURA, "Rocknoc" oraz Festiwal "Młode Miasto", folkowe "Piknik Country", "Festyn Cysterski" nawiązujący do początków historii miasta, Festiwal Filmów Niezależnych „5 minut z życia”, występy teatrów ulicznych, niezwykle popularne wybory „Miss Pałuk”, Regaty Jakubowe oraz najważniejsze w cyklu imprez: "Dni Wągrowca", obchodzone od 1996 roku i wiele, wiele innych imprez.

Wągrowiec jest znanym i cenionym w kraju ośrodkiem amatorskiego ruchu teatralnego. W chwili obecnej działa tutaj kilka grup teatralnych, a wśród nich: najstarszy, będący laureatem wielu prestiżowych festiwali Teatr Prób, a także Teatr „Variete” i Teatr Co?, posiadające na swoim koncie wiele wyróżnień. W wągrowieckich szkołach działa tez kilka teatrów dziecięcych.

Nasze miasto posiada stuletnie tradycje śpiewacze. Dziś podtrzymują je znane w Polsce chóry: Wągrowiecki Chór Kameralny, Chór Dziecięcy Państwowej Szkoły Muzycznej, Chór Nauczycielski oraz najmłodszy z nich Chór The HOOR, który w niespełna rok od chwili założenia zdobył "Srebrne Pasmo" na VI Ogólnopolskim Konkursie Kolęd i Pastorałek w Chełmnie w 2011 roku. Z kolei dorobek Wągrowieckiego Chóru Kameralnego zaowocował, wydaną w 1997 roku, płytą kompaktową z muzyką renesansu oraz kasetą z kolędami.

Aktywnie działa Muzeum Regionalne, organizując szereg wystaw czasowych przybliżających historię regionu, a także prezentujących dorobek polskich artystów. Stałe ekspozycje Muzeum są bezpośrednio związane z Wągrowcem - "Z dziejów miasta", "Ksiądz Jakub Wujek", etnograficzna wystawa "Chata Rybaka". Olbrzymią popularnością wśród mieszkańców i odwiedzających miasto turystów cieszy się organizowany przez Muzeum Regionalne i Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Pałuckiej doroczny "Festyn Cysterski" - impreza pokazująca tzw. "żywą historię". Festyn organizowany jest każdego roku w terminie bliskim imieninom Jakuba (25 lipca) - patrona miasta.

Warto też wspomnieć o Kinie MDK, a także szeregu amatorskich zespołach tanecznych, wokalnych i muzycznych, działających przy Miejskim Domu Kultury. To tylko część krajobrazu kulturowego naszego miasta. A jaki jest pełny jego wizerunek? Warto się o tym przekonać osobiście...